Leugen. Dat is stilaan het enige woord dat nog overeind blijft wanneer men naar dit land kijkt. Jarenlang wordt de bevolking ingeprent dat België op de rand van het failliet balanceert. Er zou geen geld meer zijn. Het geld is op . Iedereen moet besparen, iedereen moet inleveren, iedereen moet “realistisch” zijn. Pensioenen staan onder druk, de zorg moet efficiënter, de koopkracht moet zich aanpassen, en telkens opnieuw krijgt de gewone burger hetzelfde verhaal te horen: de middelen zijn op.

Maar plots, haast achteloos, leest men ergens in een verloren hoek van de krant dat er miljarden beschikbaar zijn voor Amerikaanse raketten. Miljarden. Alsof dat geld ergens verborgen lag onder een mat en men plots besliste het toch maar boven te halen. En dan verwacht men blijkbaar dat de bevolking dit zonder vragen slikt.

Daar zit de echte woede. Niet eens alleen in die aankoop zelf, maar in de schaamteloze tegenstelling. Voor de burger is er altijd crisis, tekort en voorzichtigheid. Voor geopolitieke prestigeprojecten blijken de geldkranen plots perfect te functioneren. Men spreekt over offers wanneer het gaat over de mensen die werken, sparen en belastingen betalen, maar over “strategische noodzaak” wanneer het gaat over gigantische militaire contracten.

En ondertussen blijft men doen alsof de bevolking blind is.

Men kan niet jarenlang roepen dat het land financieel kreunt en tegelijk miljarden uitgeven zonder een fundamenteel debat te voeren. Men kan niet blijven beweren dat elke euro twee keer moet worden omgedraaid, terwijl achter gesloten deuren beslissingen worden genomen die generaties belastingbetalers zullen dragen. Dat is geen transparantie meer. Dat is politieke spitsvondigheid op het randje van bedrog.

Misschien is België niet alleen financieel uitgeput. Misschien is vooral het vertrouwen volledig uitgehold. Want een bevolking vergeeft moeilijke tijden, maar ze vergeeft veel minder gemakkelijk het gevoel voortdurend voorgelogen te worden.

En hoe kleiner men zulke berichten probeert weg te stoppen, hoe groter het wantrouwen wordt. Alsof men zelf beseft dat de uitleg niet meer overtuigt. Alsof men weet dat de kloof tussen wat men zegt en wat men doet ondertussen zo groot geworden is dat zelfs de meest trouwe burger ze niet meer kan negeren.

Een regering die voortdurend spreekt over verantwoordelijkheid, maar selectief met waarheid omgaat, begint niet sterk te lijken — maar vermoeid, wereldvreemd en overrijp.

Geert Messiaen