Vaderlandslievende
verenigingen (VV) zijn autonome organisaties van vrijwilligers die zich
inzetten voor het bewaren van de herinnering aan oorlog en het eren van zij die
zich voor het vaderland hebben ingezet. Zij functioneren als zelfstandige verenigingen,
al dan niet aangesloten bij een overkoepelende federatie van gelijkaardige
organisaties. Op lokaal vlak beschikken zij over een eigen bestuur en werking,
en ressorteren zij onder geen enkele voogdij.
Hun ontstaan situeert
zich voornamelijk in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog en later de
Tweede Wereldoorlog. Oorspronkelijk werden deze verenigingen opgericht door
oud-strijders, verzetslieden, politieke gevangenen en andere rechtstreeks
betrokkenen. Doorheen de tijd evolueerden zij tot bredere patriottische
verenigingen waarin ook volgende generaties zich engageren om de herinnering
levend te houden.
De kerntaak van deze
verenigingen bestaat uit het herdenken van oorlogsslachtoffers, het eren van
oud-strijders en het uitdragen van waarden zoals vrijheid, vrede en nationale
verbondenheid. Dit gebeurt onder meer via de organisatie van herdenkingsplechtigheden,
deelname aan officiële ceremonies, het onderhoud van oorlogsmonumenten en
ereperken, en het bewaren van symboliek zoals vlaggen en eretekens.
In Roeselare telt
men een twaalftal vaderlandslievende verenigingen en vinden er jaarlijks een
tiental plechtigheden plaats. Deze situeren zich meestal rond belangrijke
herdenkingsdata zoals 11 november, sterfdata, maar ook rond lokale
gebeurtenissen en bevrijdingsmomenten. De sterke aanwezigheid van deze
verenigingen in de regio is historisch te verklaren door de nabijheid van het
voormalige frontgebied en de diepe impact van de wereldoorlogen op
West-Vlaanderen.
Een belangrijk
aandachtspunt vandaag is de vergrijzing binnen deze verenigingen en het
wegvallen van directe getuigen van de oorlog. Hierdoor verschuift de nadruk
steeds meer naar educatie en sensibilisering van vooral jongere generaties.
Samenwerking met scholen, lokale besturen en culturele organisaties wordt
daarbij steeds belangrijker.
Ondanks deze evoluties
blijven vaderlandslievende verenigingen een waardevolle schakel in het
maatschappelijk weefsel. Zij waken over het collectieve geheugen en dragen bij
tot het blijvend besef van de kostbaarheid van vrede, vrijheid en democratie.
Geert Messiaen
Voorzitter RVMBP
Regionale vereniging voor miliciens, beroepsmilitairen, politie en gewezen
rijkswacht
Gewezen voorzitter van
VVVR- verbroedering van vaderlandslievende verenigingen Roeselare
April 2026